ਜਾਣਕਾਰੀ · ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦਣਾ

ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਖ਼ਰੀਦਣੀ: ਪੈਸਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਪਰਖਾਂ

ਰਾਣੀਆਂ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਦੇ ਬਹੁਤੇ ਝਗੜੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਮ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਆਮ ਜਿਹੀਆਂ ਪਰਖਾਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਭਲਾ ਬੰਦਾ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਭਾਅ ਵਾਜਬ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਰਹੀ ਉਹ ਸੂਚੀ, ਉਸੇ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰਤੀਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

1. ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਮਾਬੰਦੀ ਪੜ੍ਹੋ

ਜਮਾਬੰਦੀ ਮਾਲਕੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸੋਧਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕੌਣ ਹੈ, ਕਿੰਨੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਨਕਲ ਲਓ — ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੀ ਫ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਜਿਸਦਾ ਉਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਿਹਨਤ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।

2. ਇੰਤਕਾਲ ਦੀ ਕੜੀ ਪਰਖੋ

ਇੰਤਕਾਲ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਬਾਦਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸੌਦਾ ਕਦੇ ਇੰਤਕਾਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ — ਤੇ ਇਹੀ ਖ਼ਾਲੀ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰਸ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਤਬਾਦਲੇ ਪਿੱਛੇ ਤੱਕ ਪਰਖੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੰਤਕਾਲ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਰਜ ਹੋਣ ਤੱਕ ਅਧੂਰਾ ਹੀ ਮੰਨੋ, ਮਹਿਜ਼ ਰਸਮ ਨਹੀਂ।

3. ਹਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰੋ

ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਹੈ। ਜੱਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਅਕਸਰ ਭਰਾਵਾਂ, ਚਾਚੇ-ਤਾਏ ਦੇ ਪੁੱਤਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਮਾਲਕ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ “ਹਿੱਸਾ” ਵੇਚ ਦੇਣਾ — ਜਦੋਂ ਵੰਡ ਹੋਈ ਹੀ ਨਹੀਂ — ਸਾਫ਼ ਸੌਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ ਤਾਂ ਬਾਕਾਇਦਾ ਵੰਡ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਹਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਦੀ ਲਿਖਤੀ ਸਹਿਮਤੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਿਬੇੜਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।

4. ਹੱਦਬੰਦੀ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਪਰਖੋ

ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਵਾਓ। ਹੱਦ ਉੱਤੇ ਆਪ ਤੁਰ ਕੇ ਵੇਖੋ। ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਮਾਲਕ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਹੱਦਬੰਦੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾ ਉਸੇ ਦੀ ਹੈ ਜੋ ਨਾਲ ਖੇਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ਜਰੇ (ਖੇਤ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ) ਨਾਲ ਮਿਲਾਓ। ਪੌਣੇ ਕਿੱਲੇ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਇੱਥੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਨਹੀਂ — ਤੇ ਰਜਿਸਟਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਸੁਖਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

5. ਪਾਣੀ ਤੇ ਰਾਹ ਸਮਝੋ

ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਣੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਨਹਿਰੀ ਹਿੱਸਾ, ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ, ਤੇ ਉਸ ਪੱਟੀ ਦੇ ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਿਸਮ। ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖਾਰਾਪਣ ਥੋੜ੍ਹੀ-ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਰਾਹ — ਜਿਸ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਰਾਹ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਉਸਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ “ਗੁਆਂਢੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਘਣ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ” ਕੋਈ ਦਰਜ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

6. ਜਾਣੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਕੀ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖ਼ਰੀਦਣ, ਉਸਨੂੰ ਗ਼ੈਰ-ਖੇਤੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ, ਤੇ ਹਾਈਵੇ ਨੇੜੇ ਜਾਂ ਕੰਟਰੋਲਡ ਏਰੀਏ ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਥਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਖ਼ਾਸ ਖਸਰੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਤਹਿਸੀਲ ਤੋਂ ਪੱਕੀ ਕਰੋ — ਕਿਸੇ ਆਮ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਸਫ਼ੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ।

7. ਭੁਗਤਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੈਅ ਕਰੋ

• ਬਿਆਨਾ ਘੱਟ ਰੱਖੋ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਤਾਰੀਖ਼ ਸਮੇਤ ਲਿਖਤੀ ਬੈਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰੋ।
• ਭੁਗਤਾਨ ਬੈਂਕ ਰਾਹੀਂ ਕਰੋ। ਕਾਗ਼ਜ਼ੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਜਿੱਥੇ ਸੌਦੇ ਦੀ ਰਕਮ ਉੱਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਟੀਡੀਐੱਸ ਕੱਟੋ।
• ਬਾਕੀ ਰਕਮ ਤਹਿਸੀਲ ਵਿੱਚ, ਰਜਿਸਟਰੀ ਵੇਲੇ — ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ।

ਉਹ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਜੋ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ

ਜ਼ਬਾਨੀ ਵਾਅਦੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨਾ ਦੇ ਦੇਣਾ। ਸਸਤੀ ਹੈ ਇਸ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਰਾਹ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਖ਼ਰੀਦ ਲੈਣੀ। ਫ਼ੋਟੋਕਾਪੀ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਲੈਣਾ। ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਰਖ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ — ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ ਪਰਖ ਹੋਰ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸਹਿਜ ਸਵਾਲ ਕੋਈ ਪੁੱਛਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਤੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਹਲੀ ਕਰਨੀ ਕਿ “ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ” — ਇਹ ਇਸ ਧੰਦੇ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਦਬਾਅ ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਸੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਆਮ ਰਿਵਾਜ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੌਦੇ ਲਈ ਕਾਗ਼ਜ਼ਾਤ ਕਿਸੇ ਯੋਗ ਵਕੀਲ ਤੋਂ ਪਰਖਵਾਓ।

← ਸਚਦੇਵਾ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ